“مادر همه بمب‌ها “- (GBU 43 / B) چگونه بمب است؟

طبق گذارش سی ان ان، نیروهای امریکایی یکی از بزرگترین بمبهای غیر اتمی معروف به مادر همهٔ بمب‌ها یا سلاح بزرگ انفجار هوایی را به تاریخ ۱۳ اپریل ۲۰۱۷ برای نخستین بار در افغانستان مورد استفاده قرار دادند.

نام اصلی این بمب ( BGU-43B) سلاح عظیم انفجار هوایی (Massive Ordnance Air Blast Bomb) یا به اختصار ( MOAB) است که به اصطلاح به آن مادر همه بمب‌ها گفته می‌شود. این سلاح برای استفاده در جنگ عراق ساخته شده بود. این بمب “سنگر شکن” برای تخریب تونل‌ها و تاسیسات زیرزمینی طراحی شده است.

این بمب برای منهدم کردن تونل های گروه داعش (داعش خراسان) در ولسوالی اچین، در ولایت ننگرهار مورد استفاده قرار گرفت. جنرال «جان نیکولسن» فرمانده نیروهای امریکایی در افغانستان اجازه استفاده ازین سلاح را برای نیروهایش صادر کرد. با توجه به اینکه این بمب غیر هسته‌ای است، استفاده از آن لزوما نیاز به اجازه رئیس جمهوری آمریکا ندارد.

بمب مادر بمب قدرتمندی است که توسط ارتش امریکا (بدست Albert L. Weimorts Jr.) ساخته شد و در سال  ۲۰۰۳  آزمایش شد. در زمان ساخت، این بمب به عنوان قوی‌ترین بمب غیر اتمی که تا به آن زمان ساخته شده‌بود، معروف شده‌ بود.

در سال ۲۰۰۳ یعنی زمانی که کار طراحی مواب به پایان رسید، بر اساس طرح عملیاتی آن زمان، قرار بود بمب با استفاده از هواپیماهای باربری سنگین هرکولس (سی-۱۳۰) بر روی اهداف مورد نظر انداخته شود.

طول این بمب ۹ متر، عرض آن بیش از یک متر و وزن آن بیش از ۹.۷۰۰ کیلوگرم است. این بمب می تواند  مواد منفجره ای تا وزن حدود ۸۰۵۰۰ کیلو گرام را حمل کند. انفجار حاصل از این بمب بسیار بزرگ و شعاع انفجار آن بیش از یک و نیم کیلومتر است. هدفش را با موقعیت یاب ماهواره‌ای (جی‌پی‌اس) پیدا می‌کند. برای افزایش قدرت انفجار این بمب، به آن پودر آلومینیم اضافه کرده‌اند.

بمب روی یک سکو یا پالت قرار می‌گیرد و با آزاد شدن یک چتر، از هواپیما بیرون کشیده می‌شود و بعد از جدا شدن، به سمت هدف شیرجه می‌زند. بمب موتور ندارد اما با استفاده از بالچه‌هایی که در عکس زیر دیده می‌شود مسیرش را به سمت هدف تنظیم می‌کند.

این بمب هدایت شونده، بسیار بزرگتر از آن است که بتوان آن را به کمک بمب افکن های معمولی جابجا کرد. بمبی که روز پنجشنبه در افغانستان استفاده شد، توسط یک هواپیمای MC-130 حمل و پرتاب شد.

هزینه ساخت هر بمب حدود ۱۶ میلیون دالر امریکایی برآورد می‌شود.

روسیه اما چهار سال بعد در ادامه رقابت تسلیحاتی با امریکایی‌ها ادعا کرد که بمبی ساخته به نام «پدر همه بمب‌ها» یا «Father of All Bombs» که به ادعای آنها ۴ برابر از نمونه آمریکایی قوی‌تر است.

روسیه هم بمب سنگین غیر هسته‌ای خود را ساخته و نامش را “پدر همه بمب‌ها” گذاشته است. این بمب نوعی بمب حرارتی است. این نوع بمب‌ها در دو مرحله منفجر می‌شوند. یک انفجار کوچک ابری از مواد منفجره ایجاد می‌کند که بعد انفجار این ابر، انفجاری عظیم و موجی با فشار خرد کننده تولید می‌کند.

مواب و فواب هر دو بر اساس قوانین و عرف موجود در عرصه بین‌الملل، سلاح‌های متعارف هستند و استفاده از آنها بدون درنظر گرفتن قدرت تخریب بالا، دردسرهای حقوقی و تبلیغاتی استفاده از تسلیحات غیرمتعارف هسته‌ای را ندارد.

بنا بر گزارش نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا، ارتقاء این بمب اولین بار قبل از جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ انجام شد و هنگامیکه توسط نظامیان آزمایش شد، یک ابر قارچی شکل بسیار بزرگ ایجاد کرد که از ۳۲۲ کیلومتری  قابل دیدن بود.

تصاویر گرفته شده پس از انجام این عملیات در افغانستان، خرابی های عظیمی را نشان داده است.

“مادر همه بمب‌ها” طوری طراحی شده که برای وارد کردن بیشترین فشار، قبل از برخورد با زمین منفجر شود تا به گفته طراحانش بیشترین ضربه را به زمین وارد کند. حدود ۹ تن تی‌ان‌تی داخل این بمب، دایره‌ای به شعاع یک و نیم کیلومتر را منفجر می‌کند. جدار آلومینیمی نازک این بمب مشخصا برای افزایش شعاع انفجار بمب طراحی شده است.

در حال حاضر “مادر همه بمب‌ها” سنگین ترین بمب غیر هسته‌ای ارتش آمریکا نیست. سنگین‌ترین بمب، به نام سلاح عظیم نفوذ کننده (Massive Ordnance Penetrator) یا MOP است. این بمب ۱۵ تن (۱۵۵هزار کیلو)  وزن دارد.

Image caption”مادر همه بمب‌ها” یک پایگاه آمریکا در جنوب غربی آسیا

اثر مهم استفاده از “مادر همه بمب‌ها” ایجاد فشار روانی برای “دشمن” خوانده شده است، یعنی ایجاد وحشت با قدرت یک انفجار عظیم.

این نوع بمب‌ها بر اساس بمب‌هایی ساخته شده اند که برای صاف کردن تکه‌ای از جنگل یا پوشش گیاهی به منظور ایجاد یک فرودگاه اضطراری هلیکوپتر طراحی شده است. بمب دیزی کاتر یک نمونه این نوع بمب‌ها است که ۱۵ تن وزن دارد.

ارسال دیدگاه