تاریخچه روابط روسیه با طالبان

چهار دلیلی که روسیه بیش از پیش از طالبان در افغانستان حمایت می کند

به تازگی، روابط بین طالبان و روسیه با ضمیر کابلوف فرستاده ویژه روسیه برای افغانستان مورد بحث قرار گرفت. روسیه بطور موثری با دشمن قدیمی خود  یعنی طالبان متحد شده است و اعلام کرده است که با آنان تماس دارند. تماس مسکو با طالبان به گذشته بر می گردد، اولین تماس مستقیم روسیه با طالبان در سال ۱۹۹۵ اتفاق افتاد، وقتی یک هلیکوپتر روسی که در حال انتقال سلاح بود توسط طالبان در کندهار مجبور به فرود شد و هفت شهروند روس را دستگیر کردند.
در آن زمان فردی از جانب روسیه به قندهار سفر کرد و رهبر پنهانی طالبان ملاعمر را ملاقات کرد، آن فرد کسی نبود جز ضمیر کابلوف. بعد از شکست مذاکرات، هفت خلبان روسی دستگیر شده با یک هلیکوپتر به امارات متحده عربی فرار کردند آنها با خود سه نفر از طالبان را بردند.  به اساس گزارش ساندی تایمز، اخیرا جلسه بین رهبر پیشین طالبان و ولادیمیر پوتین رییس جمهور روسیه در سپتمبر ۲۰۱۵ به هدف همکاری صورت گرفت. پوتین در یک پایگاه نظامی که نامش ذکر نشده در تاجیکستان با ملا اختر منصور دیدار داشته است. بنا به گزارشی در این دیدار حول مباحث همکاری با مبارزه علیه داعش صحبت صورت گرفته است. طالبان چنین دیداری را رد کردند.

بعد از کشته شدن ملا منصور در حین بازگشت از ایران توسط طیاره بی سرنشین آمریکا در بلوچستان پاکستان ، روسیه با رهبر کنونی طالبان ملا هیبت الله آخوند زاده به تماس هایش ادامه داد. دولت مردان روسی به چهار دلیل استراتیژیک  ذیل به کمک به طالبان ادامه می دهند:

اول: روسیه با حفظ ارتباط خود با طالبان به غرب یادآوری می کند که نباید منافع مسکو را در بحث های بین المللی و منطقه ای راجع به افغانستان نادیده بگیرد. در جنوری سال ۲۰۱۶ گروه هماهنگی چهار جانبه برای پیشبرد صلح با شرکت ایالات متحده، چین، پاکستان و افغانستان شکل گرفت، این چهار کشور برنامه گفتگو با طالبان را پیش می بردند، روسیه احساس کرد که به حاشیه رانده شده و تلاش کرد فعالیت های این گروه به شکست بیانجامد.  روسیه در عوض نشست سه جانبه ای در باره افغانستان با حضور روسیه، چین و پاکستان تشکیل داد بعد از آن ایران نیز به این جمع پیوست. در واقع مسکو با این اقدام که می تواند نقش مهمی در افغانستان داشته باشد و حتی قادر است ائتلاف منطقه ای براه اندازد به غرب هشدار می دهد. سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه درملاقاتش در کابل هفته گذشته اعلام کرد که در اواسط ماه فبروی نشست بین المللی پیشبرد صلح با شرکت کشورهای روسیه، افغانستان، پاکستان، چین، ایران و هند برگزار خواهد شد، که مطابق با وعده روسیه این نشست چند روز قبل در مسکو برگزار شد.

دوم: سیاستمداران روسی با حمایت طالبان می خواهند مانع رسیدن ایالات متحده و ناتو به اهداف شان شوند. از سال ۲۰۰۱ تاکنون بیشتر از ۲۳۰۰ سرباز آمریکایی در جنگ با طالبان و القاعده در افغانستان کشته شده اند. روسیه  علاوه بر درگیری در خاورمیانه قصد دارد نفوذش را فراتر از آسیای مرکزی گسترش دهد. به منظور تقویت ارتباط خود با طالبان، مسکو در حال نزدیک شدن به پاکستان نیز است. در سپتمبر سال ۲۰۱۶ ، ۷۰ روس و ۱۳۰ نیروی ویژه پاکستانی اولین مانور مشترک نظامی خود را در شمال پاکستان انجام دادند. پاکستان از زمان تاسیس طالبان از آنان حمایت کرده است و حالا هم از همکاری مسکو در رابطه با طالبان منفعت می برد.  پاکستان همیشه مورد انتقاد بوده بخصوص توسط دولت افغانستان و هند و به خاطر حمایت از گروه های شبه نظامی از سوی مجامع بین المللی بطور گسترده مورد انتقاد قرار گرفته است. اما حال ارتباط روسیه با طالبان ممکن است بار محکومیت بین المللی بر پاکستان را کاهش دهد.

سوم: روسیه از حضور داعش در افغانستان و خاورمیانه احساس خطر می کند. حضور داعش از سال ۲۰۱۴ در افغانستان در حال گسترش است، بخصوص گسترش آن به شمال افغانستان و از آنجا به آسیای مرکزی و روسیه یکی از نگرانی های این کشور است. از روزی که داعش وارد افغانستان شده است طالبان با آنان می جنگند، بنابراین روسیه می خواهد از این طریق کمک هایش به طالبان را گسترش دهد. در دسامبر گذشته سخنگوی وزارت خارجه روسیه خانم ماریا زاخارو به رسانه ها گفت روسیه در جنگ طالبان با داعش همکاری اطلاعاتی می کند.  همکاری منطقه ای روسیه با ایران و ترکیه بر سر موضع سوریه که به نظر می رسد موفقیت آمیز بوده است روسیه را واداشته است که اقدام مشابهی را در باره افغانستان با آوردن ایران، چین و پاکستان به راه اندازد.

چهارم: تریاک افغانستان یکی از دردسرهای روسیه است.  افغانستان ۹۰ درصد مواد مخدر جهان را تامین می کند، اکثر جاهای که مواد مخدر کشت، تولید و پروسیس می شود تحت کنترل طالبان است. روسیه یکی از بزرگترین بازارهای مورد هدف قاچاقچیان مواد مخدر است. سالانه حدود ۷۰۰۰۰ نفر در روسیه بدلیل مصرف مواد مخدر جان خود را از دست می دهند و سیاستمداران روس به این باور هستند که برای مبارزه با مواد مخدر، طالبان در مقایسه به دولت افغانستان شریک بهتری است.  تریاک افغانستان بیش از یک دهه، مشکل نه تنها روسیه بلکه کل منطقه و اروپا بوده است. بنابراین،  روسیه نمی تواند حضور خود را تنها بدلیل از بین بردن مواد مخدر توجیه کند. واضح است که طالبان حمایت از تولید مواد مخدر را متوقف نخواهد کرد؛ چرا که تولید تریاک یکی از منابع مهم مالی این گروه به شمار می رود( سالانه از تولید تریاک حدود ۴۰۰ میلیون دالر بدست می آورد). حداقل گفتگوهای روسیه با طالبان از سال ۲۰۰۷  تا بحال در کاهش مواد مخدر کمکی نکرده است. فقط افغانستان با ثبات و دولت مقتدر می تواند از پس چالش مواد مخدر برآید  نه طالبان. حتی اگر هدف اصلی در پشت روابط گرم روسیه  با طالبان مبارزه با داعش باشد، مسکو دچار اشتباه استراتیژیکی شده است، چرا که طالبان به تنهایی نمی تواند داعش را از بین ببرد. در حقیقت اکثر جنگجویان داعش در افغانستان قبلا طالب بوده است، حمایت روسیه از طالبان که ممکن است اعضای آن بعدتر به داعش بپیوندند اوضاع را وخیم تر خواهد کرد. حمایت روسیه از طالبان وضعیت امنیتی افغانستان را تضعیف می کند.

رویکرد مناسب همکاری با کابل است تا زمانی که جوامع بین المللی از دولت وحدت ملی حمایت می کند تنها را موثر برای مقابله با داعش همین رویکرد است. دولت وحدت ملی برای از بین بردن داعش از زادگاهشان در فراه و هلمند و بعد از آن زابل و غزنی موفق بوده است. حافظ سعید، یکی از سران داعش در افغانستان و صدها جنگجوی آنان در یک درگیری قوی نیروهای افغان کشته شدند. جنگجویان داعش یکبار در شرق کشور پایگاه قوی را ایجاد کردند که با حمله سریع نیروهای افغان از بین رفتند، در جولای ۲۰۱۶ با حمایت ایالات متحده، نیروهای افغان در ننگرهار ۳۰۰ تن از اعضای داعش را کشتند. حمایت روسیه از طالبان پیامد های ناگواری برای آینده افغانستان خواهد داشت، دولت مرکزی در کابل را تضعیف خواهد کرد، وضعیت به سمتی پیش خواهد رفت که از افغانستان سوریه دیگری بوجود آید، در سوریه، روسیه از بشار اسد رییس جمهور دولت حمایت می کند اما در افغانستان با حمایت طالبان، مسکو مانع موفقیت دولت مشروع در کابل که حمایت جوامع جهانی را نیز با خود دارد، می شود.

نوشته (با تصرف) هاشم وطنیار

منبع (با اندک تصرف):

http ://thediplomat .com /۲۰۱۷/۰۲/۴-reasons -russia -increasingly-favors-the-taliban -in-afghanistan /

 

ارسال دیدگاه